Có những điều khi còn ngồi trên giảng đường, chúng ta ít khi hình dung hết về nghề kiểm toán. Người ta thường kể nhiều về báo cáo tài chính, chuẩn mực, Excel, deadline hay những mùa bận rộn. Nhưng có một phần rất riêng của nghề, nhiều trải nghiệm và cũng rất nhiều cảm xúc, đó là những chuyến công tác xa nhà. Có chuyến chỉ vài ngày, có chuyến kéo dài cả tuần, có nơi là thành phố lớn, có nơi là khu công nghiệp rất xa trung tâm. Ban đầu thấy lạ lẫm, nhưng rồi những chuyến đi ấy dần trở thành một phần quen thuộc của tuổi trẻ làm nghề.
Những buổi sáng bắt đầu khi thành phố còn chưa thức giấc
Người làm kiểm toán chắc hẳn không lạ với những buổi sáng phải dậy rất sớm để kịp chuyến xe đầu ngày. Ngoài đường còn tối, thành phố chưa đông người, hành lý gọn trong một chiếc vali nhỏ, còn laptop thì luôn là thứ không thể thiếu. Có hôm cả team lên xe trong trạng thái còn ngái ngủ, chẳng ai nói gì nhiều, mỗi người tranh thủ chợp mắt trước khi bắt đầu một ngày dài ở khách hàng. Những buổi sáng như thế, lúc đang trải qua thì thấy mệt, nhưng sau này nhìn lại lại thấy đó là một phần rất đặc biệt của thanh xuân.
Xa nhà rồi mới thấy những điều bình thường ở nhà trở nên đáng nhớ
Đi công tác xa mới thấy một bữa cơm nhà, một chiếc giường quen hay một buổi tối được ngồi cùng gia đình quý giá đến thế nào. Có những chuyến đi dài, tối về phòng khách sạn sau một ngày làm việc, căn phòng rất yên, lúc ấy mới thấy cảm giác “được về nhà” thực sự là một điều hạnh phúc. Đôi khi chỉ một cuộc gọi ngắn của gia đình hỏi: “Hôm nay làm có mệt không?” cũng đủ khiến lòng mình mềm lại. Nghề nghiệp dạy ta trưởng thành theo nhiều cách, và những chuyến đi xa cũng dạy ta biết trân trọng hơn những điều rất nhỏ mà trước đây mình từng coi là hiển nhiên.
Những chuyến đi không chỉ có công việc
Nếu chỉ nhìn từ bên ngoài, người ta có thể nghĩ công tác kiểm toán chỉ là đến khách hàng, làm hồ sơ rồi về. Nhưng thực tế, rất nhiều kỷ niệm lại nằm ở những khoảng thời gian ngoài công việc: những bữa cơm cả team ăn cùng nhau sau một ngày dài, những câu chuyện linh tinh trên xe, những lần cả nhóm đi tìm quán ăn lúc đã muộn hay những buổi tối ngồi cùng nhau sửa file rồi tranh thủ kể vài câu chuyện vui để bớt căng thẳng.
Có những nơi mình từng đến sau này chẳng còn nhớ rõ số liệu của khách hàng, nhưng vẫn nhớ một quán cơm nhỏ, một con đường, một buổi tối mưa hay một câu chuyện mà cả team từng cười rất lâu. Những điều ấy không nằm trong working paper, nhưng lại nằm rất lâu trong trí nhớ.
Công tác xa nhà là lúc đồng đội trở nên gần nhau hơn
Ở văn phòng, mỗi người có một nhịp sống riêng, hết giờ làm thì ai về nhà nấy. Nhưng khi đi công tác, cả team gần như ở cùng nhau cả ngày: cùng đi, cùng làm, cùng ăn, cùng về khách sạn. Chính vì thế, những chuyến đi xa thường khiến mọi người hiểu nhau hơn rất nhiều. Ta biết ai hay dậy muộn, ai luôn mang theo thuốc đau đầu, ai là người nhớ mua nước cho cả team, ai nhìn ngoài có vẻ lạnh nhưng lúc đồng nghiệp mệt lại là người quan tâm nhất.
Có những mối quan hệ đồng nghiệp trở nên thân thiết không phải nhờ những buổi team building lớn, mà chỉ nhờ vài ngày cùng nhau đi kiểm toán ở một nơi xa. Khi một người mệt, người khác làm giúp một phần. Khi ai đó chưa hiểu công việc, người bên cạnh ngồi xuống giải thích. Khi khách hàng khó, cả nhóm cùng tìm cách xử lý. Những chuyến đi khiến ta hiểu rằng một team mạnh không chỉ là những người làm việc giỏi, mà còn là những người biết đỡ nhau trong những ngày không dễ dàng.
Có những ngày công tác thật sự rất mệt
Tất nhiên, không phải chuyến công tác nào cũng đẹp và nhẹ nhàng. Có những ngày sáng đi từ rất sớm, tối muộn mới về; làm việc trong nhà máy cả ngày; kiểm kê trong kho nóng hoặc lạnh; di chuyển liên tục; khách hàng thiếu tài liệu trong khi deadline ngày một gần. Có hôm về đến khách sạn chỉ muốn ngủ ngay, nhưng laptop vẫn phải mở vì sáng hôm sau Manager cần file.
Những lúc như vậy, có lẽ ai cũng từng tự hỏi: “Tại sao mình lại chọn nghề này?” Nhưng rồi sáng hôm sau vẫn dậy, vẫn đi khách hàng, vẫn tiếp tục công việc. Không phải vì người làm kiểm toán không biết mệt, mà bởi nghề này dạy chúng ta rất nhiều về trách nhiệm. Đã nhận một công việc thì cố gắng hoàn thành, đã đi cùng một team thì không dễ dàng bỏ người khác lại phía sau.
Những chuyến đi khiến người trẻ lớn lên nhanh hơn
Ở một nơi xa, không phải lúc nào cũng có người sẵn sàng giải quyết mọi việc thay mình. Bạn phải chủ động hơn, tự sắp xếp thời gian, tự xử lý những tình huống bất ngờ, tự giao tiếp với khách hàng và tự chịu trách nhiệm cho phần việc của mình. Một người Junior sau vài chuyến công tác thường sẽ thay đổi khá nhiều: bớt bỡ ngỡ, tự tin hơn, biết quan sát hơn và bắt đầu hiểu rằng nghề nghiệp không chỉ là những gì mình học trong sách.
Trưởng thành trong nghề đôi khi được hình thành từ những chuyến xe rất dài, những buổi làm việc ở một nơi xa và những lần phải tự mình xử lý một vấn đề mà trước đó chưa từng gặp. Có những bài học không ai giảng cho mình, nhưng sau một chuyến công tác, tự nhiên mình hiểu.
Có những nơi ta chỉ đến một lần nhưng nhớ rất lâu
Đặc thù của kiểm toán là mỗi khách hàng có thể ở một nơi khác nhau. Nhờ nghề mà chúng ta có cơ hội đến những nơi nếu không làm kiểm toán, có lẽ cả đời cũng chẳng có lý do để tới: một khu công nghiệp ở tỉnh xa, một nhà máy giữa vùng ngoại ô hay một thành phố trước đó mình chỉ biết tên trên bản đồ.
Nhiều năm sau đi ngang qua một địa danh, bất chợt mình sẽ nghĩ: “Ngày trước mình từng kiểm toán ở đây.” Rồi tự nhiên nhớ đến cả một team cũ, nhớ căn phòng họp, nhớ chuyến xe, nhớ những ngày mình còn rất trẻ. Có lẽ đó là điều kỳ lạ của ký ức: một nơi rất bình thường có thể trở nên đặc biệt chỉ vì ở đó từng có một đoạn đời của mình.
Những chuyến công tác cũng là một phần của thanh xuân nghề nghiệp
Có thời điểm, chúng ta thấy việc phải đi công tác nhiều thật bất tiện. Nhưng nhiều năm sau nhìn lại, chính những chuyến đi ấy lại trở thành những câu chuyện dễ nhớ nhất. Chúng ta nhớ những lần kéo vali ra khỏi nhà từ sáng sớm, những buổi tối cả team ngồi ăn với nhau, những câu chuyện trên xe, những lần ngủ gật trên đường về và cả cảm giác vui đến mức nào khi chuyến công tác kết thúc, được bước vào cửa nhà.
Thanh xuân của mỗi người có một hình dạng khác nhau. Thanh xuân của người kiểm toán đôi khi chỉ đơn giản là một chiếc laptop, một chiếc vali và rất nhiều chuyến đi.
Sau mỗi chuyến đi, mình thường trở về với một phiên bản khác
Có thể chỉ khác một chút thôi: biết thêm một ngành nghề mới, hiểu thêm một doanh nghiệp, giỏi hơn một phần hành, tự tin hơn khi làm việc với khách hàng, hiểu đồng nghiệp hơn và đôi khi cũng hiểu chính mình hơn. Mỗi chuyến đi đều để lại một điều gì đó. Không phải chuyến nào cũng vui, không phải chuyến nào cũng đáng nhớ theo cùng một cách, nhưng tất cả cộng lại thành một phần rất thật của hành trình làm nghề.
Và có lẽ sau rất nhiều mùa kiểm toán, điều tôi nhớ không chỉ là những nơi mình từng đến, mà là những người đã cùng mình ngồi trên những chuyến xe ấy. Những người đã cùng mệt, cùng cười, cùng cố gắng và cùng nhau đi qua một đoạn rất đẹp của đời làm nghề.
Có những chuyến đi bắt đầu chỉ vì công việc, nhưng khi trở về, ta mang theo nhiều hơn một bộ hồ sơ hoàn thành: đó là những kỷ niệm, những người đồng đội và một phần tuổi trẻ đã ở lại trên những cung đường rất xa.
